Uniek is het niet, maar zeldzaam absoluut: Hendrik Landman voetbalde liefst 31 seizoenen onafgebroken in eerste elftallen. Hij begon bij het kleine De Wâlde, maakte via de zaterdagtopclub Workum de overstap naar zondaghoofdklasser Sneek en keerde vervolgens terug in eigen dorp om nog bijna een kwart eeuw voor het vlaggenschip van De Wâlde uit te komen. Dieptepunten? Die kende hij nauwelijks. Landman raakte nooit zwaar geblesseerd, beleefde evenveel plezier aan voetbal in de vierde klasse als in de hoofdklasse en genoot zelfs van de trainingen.
En van de voetbalsport genieten doet Hendrik Landman (1956) nog altijd. Met vier voetballende zoons is het haast vanzelfsprekend dat de voetballiefhebber wekelijks langs de lijn te vinden is. Uiteraard bij De Wâlde, waar Franke, Wybren en Oane deel uitmaken van de hoofdmacht, maar ook bij Sneek Wit Zwart, waar Tiemen inmiddels alweer vier jaar voetbalt. Alle vier de zoons van Hendrik en Marjan Landman maken de gloriejaren van De Wâlde van dichtbij mee. Tussen 2014 en 2017 komt de club uit in de tweede klasse, een ongekende prestatie voor de vereniging uit Oudega (Fryske Marren), Kolderwolde en Elahuizen, dorpen die samen nog geen zevenhonderd inwoners tellen. Inmiddels liggen die hoogtijdagen achter de rug. De Wâlde komt alweer voor het derde jaar op rij uit in de kelderklasse. „En miskien is it better dat se earst ek mar yn dy klasse bliuwe,” aldus Landman. „De Wâlde is mar in lytse klup. Oanwaaks is der amper. Der binne in pear jeugdleden stald by Balk. By de jeugd ûnder 13 is der in gearwurking mei NOK. Moai dat it sa kin, mar it is altyd mar wer ôfwachtsje oft dy fuotballers weromkomme as se nei de senioaren moatte”, zegt Landman peinzend.
Veel spek op de botten heeft De Wâlde ook niet wanneer Hendrik Landman als elfjarig jongetje wordt aangemeld bij de voetbalclub, al beschikt de vereniging in die tijd nog wel over een redelijk aantal eigen jeugdteams. „Mar in soad suksessen haw ik yn ‘e jeugd net fierd. Us ploegen hiene faak wol in hânfol mindere fuotballers. Dat hindere neat. Dy jonges diene ôfgryslik harren bêst en dat is it belangrykste. Yn de seal pakten wy wol geregeld in priis. Dêrfoar hast fansels ek mar in pear goeie fuotballers nedich”, verklaart Landman.
Hoewel Hendrik Landman in zijn jonge jaren met zijn ploeggenoten zelden meespeelt om de prijzen, valt zijn talent wel op. Al op jonge leeftijd wordt hij uitgenodigd voor de Friese selectieteams. Landman is zestien jaar als hij wordt gebeld door Gerrit Abma, op dat moment hoofdtrainer van het in de hoogste klasse uitkomende Sneek. „Snits woe my graach ha. Ik ha fuort oanjûn dat wy thús gjin auto hiene en ik dus gjin ferfier hie. Neffens Abma wie dat gjin probleem. Hy hie al fjouwer sjauffeurs regele dy’t my op rûlaasjebasis nei trainingen en wedstriden hinne en wer bringe woene. Ik koe kieze: of wikselspiler by it earste, of basisspiler yn de A-junioaren. Ik wie o sa entûsjast, mar ús heit seach it net sitten. Hy wie tsjerklik en Snits wie fansels in sneinsklup. Achternei hat it spitich west dat ik doe net de oerstap makke ha. By De Wâlde spile ik op it leechste nivo. Ik learde der net in soad.”
Hoewel Hendrik Landman het gevoel heeft dat hij in zijn ontwikkeling stilstaat, beleeft hij met De Wâlde toch enkele mooie successen. In 1973 bereikt de club de finale van de Freonskipsbeker, die met miniem verschil verloren gaat van het Stienser CSL. Twee jaar later wordt De Wâlde kampioen van de tweede klasse FVB. Met bijna dertig doelpunten levert Landman een belangrijk aandeel in die titel. Met zijn rijbewijs op zak zet de vliegensnelle aanvaller in 1977 alsnog de langverwachte stap hogerop. Hij vraagt overschrijving aan naar Workum, dat net is gepromoveerd naar het op één na hoogste amateurniveau.
„En dat wie in behoarlike stap omheech,” blikt Hendrik Landman terug. „Wy spilen tsjin klups as HHC Hardenberg, HZVV en Go Ahead Kampen, dat is dochs wat oars.” Van gewenningsproblemen heeft Landman geen last. In zijn eerste seizoen bij Workum wordt hij direct topscorer van het eerste elftal. Datzelfde seizoen krijgt hij te maken met een trainer aan wie hij warme herinneringen bewaart: Hielke Kerkstra. „Dy wie syn tiid fier foarút. Ik tink noch geregeld oan de dingen dy’t ik fan Hielke leard ha. It is de bêste trainer dy’t ik hân ha, tegearre mei Arent Bekhof,” zegt Landman stellig.
Arent Bekhof komt in beeld wanneer Hendrik Landman in 1980, na drie seizoenen bij Workum, de overstap maakt naar het door Hubert gesponsorde Sneek. Op het hoogste amateurniveau blijkt het flink aanpoten. Aanvankelijk neemt Landman plaats op de reservebank, maar na drie maanden verovert hij een vaste plek op het middenveld. Doorgaans vormt hij daar samen met Elt Hazelof en Nico Kramer het middenveld. Met een grote glimlach op zijn gezicht blikt Landman terug op zijn jaren in de Waterpoortstad: „It wiene prachtige jierren. De spilersgroep wie geweldich en wat ha ik lake om trainer Arent Bekhof en lieder Bauke Batstra. Alle wiken stie der wer in kreaker op it programma. ROHDA Raalte, De Treffers, WKE; dat soarte klups fuotballen wy tsjin. Nei njoggentich minuten wiene je finaal oan flarden, mar wat wie it faak gesellich nei ôfrin.”
Het noodlot zorgt ervoor dat Hendrik Landman in 1982 terugkeert naar De Wâlde. „Us heit waard siik. Der wie help nedich op it boerebedriuw dat er tegearre mei myn omke hie. Ik koe net mear hiele wiken dwaande wêze mei de fuotballerij. Ik hie bêst langer by Snits bliuwe wollen, mar it koe net oars.” Van demotivatie is geen sprake wanneer Landman enkele niveaus lager terugkeert. Met de verloren zoon terug op het oude nest breken er aan de boorden van de Fluessen mooie jaren aan. In een rechtstreeks treffen met streekgenoot en concurrent NOK kroont De Wâlde zich in 1983 tot kampioen en promoveert de club voor het eerst in haar bestaan naar de ‘grote’ KNVB.
Ook in die KNVB doet De Wâlde allerminst mee voor spek en bonen. De ploeg eindigt meerdere keren in de top drie van de vierde klasse, destijds daadwerkelijk het vierde amateurniveau van Nederland. Meermaals wordt aan de titel geroken, maar uiteindelijk komen Landman en consorten telkens net tekort. „Seker yn de jierren dat de bruorren Bauke, Feike en Johannes Geertsma fan Balk by ús kamen te fuotbaljen, sieten wy hiel ticht tsjin de tredde klasse oan. Yn dy jierren spilen wy twa klassen heger as Balk, tsjintwurdich is dat ûnfoarstelber,” stelt Landman.
Hendrik Landman is niet de enige Landman die halverwege de jaren tachtig zijn opwachting maakt in het eerste elftal. Ook zijn zeven jaar jongere broer Piebe groeit uit tot een dragende kracht van de groengelen, net als de twaalf jaar jongere Jelte. In de regionale kranten wordt De Wâlde geregeld omschreven als het gezelschap van de Landmannen. „Piebe wie in geweldige middenfjilder. Hy hie in bêst skot en in goede pass. Hy wist my faak blynwei te finen. Jelte wie in tige weardefolle balôfpakker. Ik haw mei al myn bruorren yn it earste alvetal spile. Yn myn earste jierren spile ik ek tegearre mei myn âldere broer Wiebe. Bysûnder,” aldus Hendrik Landman.
Hoewel de jaren tachtig voor De Wâlde op het veld zeer succesvol verlopen, wordt het grootste succes misschien wel in de zaal behaald. Tussen de zaalvoetbalspecialisten en veel grotere, hoger spelende clubs kroont De Wâlde zich in januari 1990 voor het oog van honderden toeschouwers tot winnaar van het Open Fries Kampioenschap in Leeuwarden. In de finale wordt zaalvoetbalhoofdklasser Franeker met 3-2 verslagen. Hendrik Landman neemt twee treffers voor zijn rekening, terwijl broer Piebe eenmaal doel treft op het beton van de Frieslandhallen. „In jier letter hiene wy foar myn gefoel op ‘e nij kampioen wurde kinnen. Mar op de ein fan de dei, doe’t wy by de lêste acht klups sieten, moasten twa jonges nei in toanielfoarstelling yn Ealahuzen. Doe hiene wy gjin wikselspilers mear,” vertelt Landman zichtbaar geamuseerd.
Op het veld komen de gloriejaren in 1994 ten einde. De Wâlde bereikt dat jaar de finale van de nacompetitie tegen Kollum. Tot diep in de tweede helft koestert de ploeg van trainer Klaas de Bakker een 2-1 voorsprong. In de slotfase gaat het alsnog mis. Kollum scoort nog twee keer en wint met 3-2. In plaats van promotie naar het derde amateurniveau wacht een jaar later zelfs een terugval naar het vijfde niveau. In 2000 volgt opnieuw degradatie. Landman heeft dan de veertig ruimschoots gepasseerd, maar staat nog altijd in de basis. Zijn geheim? „Ik ha noait te swier west. Fierder holp it ek dat Marjan fysioterapeut west hat. Dy massearre de spieren los. Fansels wie it ek moai meinommen dat ik fysyk wurk hie. Op in pleats binne je altyd yn beweging.”
Anno 2026 woont Hendrik Landman voor het eerst in zijn leven niet meer op of naast de boerderij in Kolderwolde waar hij opgroeide. Een halfjaar geleden is het echtpaar Landman naar Balk verhuisd. Het bevalt Hendrik Landman uitstekend in Balk, zeker nu twee kleinkinderen dichtbij wonen. Toch is hij nog vrijwel dagelijks op de boerderij te vinden. „Ik sit tsjintwurdich yn in maatskip mei Franke. It hoecht net mear, mar alle dagen bin ik noch wol fiif of seis oerkes oan it wurk. Wat ik doch, hoecht Franke net mear te dwaan en it hâldt my fit. Sawiesa bin ik it leafst bûten. Ik bin net ien dy’t thús op ‘e bank sitten giet. Op telefyzje sjoch ik ek net folle fuotbal. Dan gean ik leaver efkes nei it fjild ta. Ik sjoch noch geregeld by de trainingen fan De Wâlde. In jier of wat lyn ha ik noch skoutingswurk dien foar Snits. Earder ha ik sels ek ferskate jeugdteams fan De Wâlde traind. Ik haw myn TC3-diploma helle, mar de ambysje om haadtrainer te wurden haw ik nea hân. It laket my net oan om yn de hjerst yn de streamende rein in ploech te trainen. Op sokke mominten bin ik wol leaver binnen,” lacht Hendrik Landman.
De foto’s uit dit artikel komen uit het privé-archief van Hendrik Landman.
Hendrik Landman, heden ten dage in zijn woning in Balk.
Het eerste elftal van De Wâlde, anno 1972. Staand, van links naar rechts: Piet Boonstra (elftalleider), Harmen Haarsma, Age Zeldenrust, Johannes Nijholt, Kees Dijkstra, Folkert Zeldenrust en Foeke Wink. Gehurkt, van links naar rechts: …………., Hendrik Landman, Jan Dijkstra, Wopke Geertsma, Marten Wink, Jelte de Kroon en Arie van Krimpen (hoofdtrainer)
‘De moddergeuzen van Elahuizen’, zo kopt het Friesch Dagblad op woensdag 18 mei 1983. Een dag eerder heeft De Wâlde dankzij een 1-1 gelijkspel tegen concurrent en streekgenoot NOK voor het eerst in haar bestaan promotie afgedwongen naar de “grote” KNVB. Op de foto wordt schutter Harmen Haarsma op de haast onbespeelbare grasmat gefeliciteerd door zijn ploegmakkers, waaronder Hendrik Landman.
Het eerste elftal van het in de op-één-na hoogste amateurklasse spelende Workum, gedurende het seizoen 1979/1980. Staand, van links naar rechts: Jan Melchers, Sikke Harkema, Bennie Wesselius, Vincent Groenestege, Jos Westra, Eelco Hooghiemstra, Klaas Delgrosso (hoofdtrainer), Willem Venema en Henk Venema. Gehurkt, van links naar rechts: Willem Oldenhof, Henk Keur, Durk de Boer, Sam Bakker, Gerard Blom, Dicky Nauta en Hendrik Landman.
Op 4 april 1982 verliest Hubert Sneek op eigen terrein met 1-2 van De Treffers. Op de foto vecht Hendrik Landman (rechts) voor een tweeduizend koppig publiek een duel uit met De Treffers-speler Henk Grim, die enkele maanden later zal verkassen naar NEC Nijmegen en aldaar in 1987 topscorer van de Eerste Divisie wordt.
Hoofdklasser (Hubert) Sneek, anno 1982. Staand, van links naar rechts: Peter Schuil (verzorger/fysiotherapeut), Bauke Batstra (elftalleider), Johan Rijpkema, Feiko Batstra, Gerrit Abma, Nico Kramer, Peter Schat, Nico Altenburg, Hans Bijlsma, André Dijkstra, Arent Bekhof (hoofdtrainer) en Jan Boom. Gehurkt, van links naar rechts: Rik Timmerarends, Elt Hazelof, Wim Smit, Hendrik Landman, Jan Hospes, Fred Zijlstra, Rob Kracht en Auke Lingsma
Dolle vreugde bij Hendrik Landman (rechts), die op paasmaandag in 1997 zijn team op de valreep op 3-3 heeft gezet in de topper tegen Staphorst.
De eerste selectie van De Wâlde, gefotografeerd voor aanvang van het seizoen 1997/1998. Staand, van links naar rechts; Rense Westra (sponsor), Arie Lootsma (elftalleider), Jacco Tromp, Siebe Winia, Jelle Feenstra (hoofdtrainer), Ronald Keuning, Rudy de Roos, Doeke Walstra, Arend van der Wal, Nanne Koopmans, Fimme Jan van der Wal, Rein Dijkstra, Agnes Thibaudier (verzorgster) en Stoffel Boersma (elftalleider). Gehurkt, van links naar rechts: Hendrik Landman, Sybrand Haarsma, Sietse de Vries, Erwin Nijholt, Erwin Lootsma, Jelte Landman, Hains Koopmans, Yke Boersma en Piebe Landman.