,,Om het beste uit mezelf te halen had ik gezelligheid nodig”
Vijftien jaar lang keepte Anthoon Elsinga op het hoogste amateurniveau. De onnavolgbare reddingen waar hij in kranten om werd geroemd leverden hem de bijnaam De Octopus op. Met meerdere uitnodigingen voor het door het Nieuwsblad van het Noorden samengestelde amateurelftal van het jaar en de verkiezing tot beste amateurvoetballer van Nederland in 1994 is het voor velen een raadsel hoe het kan dat de Harlinger ‘ouwe seun’ nooit in het betaalde voetbal opdook. Het antwoord op die vraag is simpel: Elsinga ambieerde geen profcarrière, hij zocht vooral gezelligheid. Die vond bij de amateurs, bij Broekster Boys, Flevo Boys, Harkemase Boys en natuurlijk bij stamclub Zeerobben.
Bij die laatste club, sinds 1975 huizend op het Oostersportpark in Harlingen, maakt Anthoon Elsinga (1969) heden ten dage deel uit van het vierde elftal. De topamateurkeeper van weleer speelt in de havenstad met mannen die nooit verder kwamen dan het recreatieve niveau. Dat recreatieve voetbal past hem als een jas. Misschien heeft Elsinga op de bijvelden zelfs meer plezier dan in zijn topjaren, toen hij voor volgepakte tribunes speelde. Hoewel hij heeft aangegeven dit jaar aan de zijlijn door te brengen zal hij bij ieder teamuitje van de partij zijn, zo verzekert hij: ,,Dat is het mooiste aan de voetballerij, die uitjes. Met de mannen waar ik in de jeugd mee samenspeelde huren we elk jaar ergens in Nederland een boerderij of een villa en daar zitten we dan een lang weekend. Die traditie begon in Zeerobben A1 en houden we nu al veertig jaar in stand. Zelfs Douwe Koops, de trainer van toen gaat nog mee. Een prachtig gezelschap is het waar we mee op pad gaan. In de jeugdteams wonnen we zowel op het veld als in de zaal zo’n beetje alles wat er te winnen viel.”
In dit succesvolle gezelschap neemt Anthoon Elsinga van jongs af aan zijn plek in onder de lat. Er is geen kenner voor nodig om te zien dat er in de atletisch gebouwde keeper een talent schuilt. Op zeventienjarige leeftijd debuteert Elsinga in Zeerobben 1. Elsinga begint te lachen als hij aan zijn debuut terugdenkt: ,,Het was tegen Woudsend. De hele week heeft pa me gewaarschuwd voor Durk Pietersma, een beer van een vent die al jarenlang spits was bij Woudsend. Wat denk je? Na een halfuur krijgt die Pietersma de bal voor de voeten en die veegt ‘m steenhard in de kruising.”
Kleurloos ronddobberend in de vierde klasse geniet het vlaggenschip van Zeerobben aan het einde van de tachtiger jaren niet veel media-aandacht. Dat verandert als de Harlingers in oktober ’89 in het bekertoernooi FVC uitschakelen. Strafschoppen worden de fiere koploper van de zondagse eerste klasse fataal. Door de elfmetertrappen van Johan Groote, Johan Haringsma en Corrie Wijbenga te stoppen is Anthoon Elsinga aan Harlinger zijde de gevierde man. Het kunststukje levert Elsinga een uitnodiging van SC Heerenveen op om een testwedstrijd te spelen. Tot een overgang naar het Friese haagje komt het niet. ,,Ik was een iel baasje destijds, net twintig jaar oud. In de kleedkamer zat ik naast Martin Drent, de latere spits van FC Groningen. Daar paste ik twee keer in. Het hele gebeuren heeft me toch wat moois opgeleverd. Broekster Boys-trainer Jan Schulting zat op de tribune tijdens die testwedstrijd. Niet veel later werd ik gevraagd om in Damwâld te komen voetballen.”
Aangejaagd door de ambities van zakenman Pier Sienema geldt Broekster Boys rond 1990 als het beste wat amateurvoetballend Fryslân te bieden heeft. Van heinde en verre worden spelers aangetrokken, meestal niet voor een appel en een ei. Anthoon Elsinga herinnert zich de contractbesprekingen als de dag van gister. ,,We zaten in een kantoortje van Kledinghuis Kooistra aan de Leeuwarder Schrans. Ik had pa meegenomen naar het gesprek. Ik wist van de hele wereld niets. De kilometervergoeding die ik kreeg aangeboden was geen vetpot, maar ik wilde hogerop en zei meteen ja. In het begin reed ik in de Fiat Panda van mijn moeder heen en weer naar Damwâld. Na een paar maanden mocht ik van Sienema een autootje uitzoeken. Op een doordeweekse avond stond ik voor zijn woning in Driezum. Dat huis had vier voordeuren en ik presteerde het om steeds bij de verkeerde voordeur te staan. Toen ik voor de tweede keer om dat huis liep zag ik Sienema zitten aan een grote tafel. Hij kwam meteen ter zake. De oprijlaan stond vol met auto’s, daar mocht ik eentje van uitzoeken. Dat was natuurlijk mooi meegenomen.”
Spelend met alleen maar oudere ploeggenoten verlopen de eerste weken in Damwâld onwennig voor Anthoon Elsinga, zo vertelt hij: ,,Ik was zó zenuwachtig, ik kotste er soms van. Toen ik voor de eerste keer punten voor de ploeg pakte en Jouke Faber zei dat ik me bewezen had werd het beter.” Het debuutjaar van Elsinga in de Friese Wouden eindigt glorieus. Broekster Boys wordt met vlag en wimpel kampioen en promoveert naar het hoogste amateurniveau. Hoewel de meest aansprekende namen worden aangetrokken door Sienema en consorten, zal “De Broek” in de eerste klasse nooit een hoogvlieger worden. Veel vaker moeten de Friezen een gevecht leveren tegen het degradatiespook. De drukke middagen die Elsinga als keeper beleeft leiden ertoe dat hij in 1994 met een 8,4 als waarderingscijfer wordt verkozen tot beste amateurvoetballer van het land. ,,Met de hele ploeg werden we uitgenodigd voor de verkiezing in Den Bosch. Ik zat onder meer bij Ed de Goeij en Pierre van Hooijdonk aan tafel. Echt gezellig was het niet met die mannen. Het werd pas leuk toen The Trammps gingen optreden, ik heb nog een hele tijd staan ouwehoeren met die lui”, blikt Elsinga terug.
Alle publiciteit zorgt ervoor dat Anthoon Elsinga in 1994 wordt benaderd door eerstedivisionist Veendam. Hij gaat op gesprek aan De Langeleegte, maar houdt de boot af. ,,Henk Nienhuis vertelde dat er van me werd verwacht dat ik naar Groningen zou verhuizen, maar ik wilde beslist niet uit Harlingen weg. Om diezelfde reden heb ik later ook niets met interesse van IJsselmeervogels en Willem II gedaan. Toen Cambuur voor de tweede keer belde heb ik daar serieus over nagedacht. Bij de eerste keer moest ik de concurrentie aan gaan met Fred Grim. Dat zag ik niet zitten. Twee jaar later was Wim de Ron eerste keeper. Han Berger, Martin van Vianen en Jan Riedstra beloofden me een eerlijke kans en financieel was het aantrekkelijk. Het zag er best goed uit, maar toen ik terugreed naar Harlingen vroeg ik me af waar ik mee bezig was. Ik had het bij Flevo Boys uitstekend naar de zin.”
Flevo Boys inderdaad. Dat is de club waar Anthoon Elsinga in 1995 actief is. ,,Geen kwaad woord over Broekster Boys. Ik kom er nog altijd graag en word er steevast met open armen ontvangen. Van de barmedewerkers tot materiaalman Luut, met iedereen kon ik het uitstekend vinden. Wat me tegen ging staan was dat het dankzij Pier Sienema in die jaren altijd onrustig was. Jan Schulting was Sienema de baas, toen Koko Hoekstra trainer werd veranderden de verhoudingen. Dan ging Sienema in de dug-out zitten, terwijl hij helemaal geen verstand van voetbal had. De zwartgeldaffaire en de FIOD-inval waren het dieptepunt. Op een gegeven moment zaten hier thuis in Harlingen zelfs een paar medewerkers van de FIOD met de bandrecorder op tafel.” Broekster Boys kukelt in 1995 van het hoogste amateurplatform. Hoofdtrainer Wieb Rodenhuis vertrekt naar Flevo Boys, in zijn kielzog gaat Anthoon Elsinga mee naar Emmeloord.
Het is daar in de polder een hele andere wereld, zo ontdekt Anthoon Elsinga: ,,In Damwâld heerste een werkerscultuur. Bij Flevo Boys voetbalde ik met advocaten, doctoren, journalisten en noem maar op. Bij Flevo Boys was het allemaal wat relaxter, ik voelde me ook daar erg thuis.” Elsinga zal met zijn Emmeloorder teammakkers nimmer meespelen om de prijzen, de drukbezochte derby’s tegen Urk vormen evenwel jaarlijkse hoogtepunten. ,,Prachtig volk, die Urkers”, zegt Elsinga enthousiast. ,,Op een donderdagavond voor een derby zat ik eens in The Bottom, een kroeg in Emmeloord. Aan het einde van de avond brak er een enorme vechtpartij uit, aan de oorbellen kon je zien dat het Urkers waren die los gingen. Ik heb een hekel aan trammelant en hield me afzijdig. Halverwege die matpartij herkende een van die vechtersbazen me. Hij beloofde me dat Urk Flevo Boys die zaterdag in zou maken. We hebben er een krat bier tussen gezet, daarna ging die kerel gewoon verder met vechten. Twee dagen later voor de wedstrijd ineens een hoop kabaal achter mijn doel, staat diezelfde vent daar te schreeuwen. We wonnen de wedstrijd en na afloop stond er keurig een krat bier voor me klaar.”
Zeven jaar blijft Anthoon Elsinga hangen bij Flevo Boys. Hij is er aldoor vaste waarde, al wordt hem in 2001 zware concurrentie voorspeld wanneer talent Kees Kostwinder op sportpark Ervenbos neerstrijkt. ,,Aardige jongen die Kees, maar hij was behoorlijk vol van zichzelf. Ik hield van een geintje en Kees was een ideaal doelwit. Hij had alle Nederlandse jeugdteams doorlopen en was daar erg trots op. Ik heb hem eens gebeld en me voorgedaan als journalist van Voetbal International. Ik vertelde dat ik graag op een trainingsavond een interview met hem wilde doen en vroeg of hij voor de foto bij dit interview het tenue aan wilde doen dat hij droeg in het hoogste Nederlandse jeugdteam. Een paar dagen later kwam Kees in vol ornaat op de training, de grote leeuw pontificaal op de borst. Uit angst om smerig te worden voor de foto durfde hij niet te duiken die avond. En maar loeren naar de zijlijn, of die verslaggever van VI er al stond. Natuurlijk kwam er niemand opdagen”, lacht Elsinga het uit.
In 2002 is Anthoon Elsinga na meer dan tien jaar elders te hebben gevoetbald van plan terug te keren naar Zeerobben. Een telefoontje vanuit Harkema verandert deze plannen. ,,Harm van der Bij en Folkert Tabak van de sponsorgroep kwamen bij mij thuis op bezoek. Ik ga er niet om liegen, ik zou in Harkema vorstelijk betaald krijgen. Mijn toenmalige vriendin Claudia zat bij het gesprek, nog voor ik toehapte had zij nadat er een paar bedragen waren genoemd aangegeven dat ik het zou doen.” Na enkele tegenvallende klasseringen wil Harkemase Boys opnieuw een gooi doen naar de top. Anthoon Elsinga is aanvankelijk sceptisch, maar draait al snel bij. Trainer Sjoerd Jan Eppinga slaagt erin om van de selectie met geheel verschillende types een soepel lopend geheel te smeden. Elsinga maakt zich meteen op de eerste speeldag onsterfelijk bij de Harkemase Boys-aanhang. De roodhemden verslaan titelhouder ACV in eigen huis met 1-2, onder meer omdat goalie Elsinga een strafschop van de Assenaren buiten de palen houdt. De afloop is bekend, in mei 2003 kroont Harkemase Boys zich als eerste Friese zaterdagclub tot kampioen van de Hoofdklasse, in de kampioenscompetitie met Quick Boys en Huizen die volgt blijft de club tot de laatste ronde meedoen om de landstitel.
Met Anthoon Elsinga als onbetwiste nummer 1 groeit Harkemase Boys uit tot de amateurtopper die het al een paar jaar zo graag wil zijn. De titel van 2003 wordt gevolgd door een vijfde en een tweede plaats, zowel in 2003 als 2004 gaat de bekerfinale verloren. De lat blijft hoog liggen op sportpark De Bosk en het aankoopbeleid wordt hier op afgesteld. Anthoon Elsinga is verheugd als hij in 2005 vlak na de jaarwisseling hoort dat Jeroen van der Berg van VVOG in het nieuwe seizoen de gelederen komt versterken. Elsinga ziet het voetballen met zijn maatje waarmee hij eerder vijf jaar samenspeelde bij Flevo Boys helemaal zitten. Het zal alleen allemaal heel anders lopen dan Elsinga en velen met hem had gehoopt
In mei 2005 berichten media voor het eerst over onrust in de Harkemase Boys-selectie. Er ontstaat een geschil tussen enkele spelers en de sponsorgroep over het premiestelsel. Niet veel later komt naar buiten dat selectiespelers Simon Brilstra en Martijn Groenewold de wacht is aangezegd. In het tumult dat volgt en de gemoederen in Fryslân wekenlang bezighoudt verklaart een groot deel van de selectie – twaalf spelers in totaal plus het trainersduo – zich solidair met de twee afvalligen en stapt op. Nagenoeg het volledige kampioensteam van 2003 valt uiteen. Elsinga schudt zijn hoofd, meer dan twintig jaar later betreurt hij de gang van zaken nog steeds: ,,Totaal onnodig liep het volledig uit de hand. Ik ben er wekenlang ziek van geweest, alles wat er toen gebeurde beschouw ik als dé zwarte bladzijde in mijn voetbalcarrière. Ik was echt van de mensen in Harkema gaan houden. Dat ik jaren later terug ben gevraagd als keeperstrainer heeft me gelukkig gemaakt. Na het abrupte einde in 2005 heb ik zo fijn afscheid kunnen nemen van een club die me heel dierbaar is.”
Drie jaar later dan gepland keert Anthoon Elsinga dan toch terug naar Zeerobben. Weer op het oude nest volgt er direct een groot hoogtepunt. Een jaar nadat de groenhemden ternauwernood degradatie ontlopen, wordt voor het eerst in de clubhistorie de eerste klasse bereikt. Met tien ‘clean sheets’ in tweeëntwintig wedstrijden is het aandeel van Elsinga in het kampioenschap niet gering. Hij wil er niets van weten: ,,Ik vind het niet erg om in de belangstelling te staan, mag graag de lolbroek uithangen, maar loftuitingen kan ik niet tegen. Daar voel ik me ongemakkelijk bij. Natuurlijk had niemand verwacht dat we met Zeerobben kampioen zouden worden. Dat we hogerop, met clubs als HZVV, PKC’83 en Staphorst weinig kans maakten kwam niet onverwacht. Ondanks de degradatie hadden we een geweldig jaar. We hebben het er regelmatig over als ik op de club ben.”
In 2007 vindt Anthoon Elsinga de tijd rijp om het standaardvoetbal te laten voor het is. Nog twee keer zal hij noodgedwongen een paar wedstrijden terugkeren in Zeerobben 1. De laatste wedstrijd voor het vlaggenschip keept hij in december 2013, in eigen huis en dat uitgerekend tegen Broekster Boys. Het zou een prachtige afsluiter kunnen zijn. Dat wordt het niet. Na een halfuur krijgt de 44-jarige doelman een rode kaart, de eerste in zijn lange carrière en geeneens een terechte. ,,Jammer inderdaad”, zegt Elsinga. ,,De eerste twee keepers waren geblesseerd en zo kwamen ze bij mij uit. Dan help je de club uit de brand. Spijt heb ik daar niet van gehad. Sowieso heb ik nergens spijt van wat mijn voetbaljaren betreft. Regelmatig krijg ik de vraag waarom ik het nooit heb geprobeerd in het betaalde voetbal. Ik heb genoeg keepers in de ere- en eerste divisie gezien waar ik niet voor onder deed, maar ik vind dat ik niet de mentaliteit had voor het profmilieu. Ik heb bijna mijn hele leven gerookt, was zeker in mijn jongere jaren vaak platzak omdat ik van de ene kroeg naar de andere hobbelde. Eenmaal op stap was ik moeilijk naar huis te krijgen. Dat was ook de reden dat ik altijd alleen naar trainingen en wedstrijden reed. Dan was ik zelf baas. Als het weer gezellig was geweest na afloop sliep ik in mijn auto en reed een dag later naar huis. Om het beste uit mezelf te halen had ik gezelligheid nodig. Ik ben ervan overtuigd dat ik die gezelligheid nooit had gevonden bij een BVO. Ik heb met veel latere profs samengespeeld bij het Nederlands amateurteam. Het sfeertje daar beviel me niet. Met Sjaak Polak heb ik trouwens wel ontzettend gelachen.”
Na zijn afscheid van Zeerobben 1 in 2007 is Anthoon Elsinga in verschillende hoedanigheden actief voor de club. Als keeper, als veldspeler, als trainer, assistent-trainer en keeperstrainer. Dat laatste is hij tegenwoordig opnieuw, op roulatiebasis. Op 56-jarige leeftijd zit de betontimmerman vol met plannen en dat niet zozeer in de voetballerij. ,,Een fitte bouwvakker van zeventig jaar heb ik zelden meegemaakt. Met die plannen moet ik dus niet lang gaan wachten. Ik ben een groot muziekliefhebber, mag graag een concert bezoeken en koop om de haverklap een elpee. Verder heb ik een jaar of vijf geleden een VW Camper-bus gekocht. We zijn al heel wat keren met die bus weggeweest, nu ik vier dagen in de week werk wil ik dat veel vaker doen.” Met ‘we’ bedoelt Elsinga zichzelf en vriendin Wendel. Vanuit zijn eerdere huwelijk heeft Elsinga drie kinderen: Jorien, Janine en Reino, stuk voor stuk twintigers. Bij Gijs en Hidde, zonen van Wendel voelt hij zich eveneens nauw betrokken. Drukte zat dus. Is Anthoon Elsinga binnenkort nog wel op de voetbalvelden te zien? ,,Absoluut”, zegt Elsinga stellig. ,,We gaan vaker met de camper weg, maar als we in Harlingen zijn dan blijven de voetbalvelden trekken. De gezelligheid eromheen, die wil ik echt niet missen.”
De foto’s zijn allen afkomstig uit het privé-archief van Anthoon Elsinga
In oktober 1989 zorgt Zeerobben in het bekertoernooi voor een behoorlijke stunt. De zaterdag vierdeklasser schakelt FVC, fier koploper in de zondagse eerste klasse na strafschoppen uit. Anthoon Elsinga stopt drie elfmetertrappen en is de gevierde man. Na afloop wordt de Harlinger goalie op de schouders van het veld gedragen.
De eerste selectie van Zeerobben, voorafgaand aan het seizoen 1988/1989. Staand, van links naar rechts: onbekend, Liekele van der Heide (sponsor), Peter Kamsma, Dirk Schaap, Gerrit Riem, Jetze Draaisma (elftalleider), Jan Prins, Sicco van der Bij, Henk Bruinsma, Anthoon Elsinga, Thijs de Vries (grensrechter), Jans Oosting (bestuur) en Lammert Glashouwer (trainer). Gehurkt, van links naar rechts: Richter Lieffering, Kerst Heida, Pieter Miedema, Wichele Haringsma, Valentijn Hoogland, Hessel Bootsma en Johan Hellinga.
Broekster Boys-keeper Anthoon Elsinga verijdelt een aanvalspoging van DETO.
Op 27 maart 1993 komen Drachtster Boys en Broekster Boys voor vijftienhonderd toeschouwers in een 1-1 remise overeen. Op de foto is Anthoon Elsinga de situatie de baas. Op de achtergrond kijken ploeggenoten Jan Huizenga, Robert Herder en Siep Rosier toe. Namens Drachster Boys zijn zichtbaar Henk Bralts, Tjibbe Ferwerda en Marco Bolt.
In 1994 wordt Anthoon Elsinga verkozen in het door het Nieuwsblad van het Noorden samengestelde elftal van het jaar, dat op 25 mei 1994 op het veld van Drachten een oefenwedstrijd speelt tegen SC Heerenveen. De eredivisionist wint met 1-5, Yko de Boer is trefzeker voor de amateurs. Op deze foto staan boven, van links naar rechts: André Onclin (FVC), Jacky Bakker (FVC), Roeland Deuring (ACV), Jan Piet Bosma (Achilles 1894) en Bert Meertens (ACV).
Middelste rij: Johan Zandstra (trainer, ACV), Richard Fluri (Be Quick 1887), Lesmond Prinsen (Oranje Nassau Groningen), Raoul Hoekstra (vv Appingedam), Anthoon Elsinga (Broekster Boys), Jeroen Modder (vv Appingedam), Gerard van der Meer (Drachtster Boys), Jan Timmer (Achilles 1894), Marcel Elzenaar (Achilles 1894), Marco Bolt (Drachtster Boys) en Eddy Tuik (vv Appingedam).
Gehurkt, van links naar rechts: Frans Alma (Drachtster Boys), Johan Kwant (Oranje Nassau Groningen), Marc van Vugt (ACV), Mark Mulder (Be Quick 1887), Ezrah de Graaf (FVC), Ray Richardson (Broekster Boys), Yko de Boer (Broekster Boys), Martin Salomons (HZVV), Rik Hoppenbrouwers (Be Quick 1887) en Goos Plantinga (verzorger, Drachtster Boys)
Op 27 maart 1993 komen Drachtster Boys en Broekster Boys voor vijftienhonderd toeschouwers in een 1-1 remise overeen. Op de foto is Anthoon Elsinga de situatie de baas. Op de achtergrond kijken ploeggenoten Jan Huizenga, Robert Herder en Siep Rosier toe. Namens Drachster Boys zijn zichtbaar Henk Bralts, Tjibbe Ferwerda en Marco Bolt.
In 1994 wordt Anthoon Elsinga in Den Bosch gehuldigd als beste amateurvoetballer van Nederland. Op de foto, staand links naast presentator Frank Kramer en Feyenoord-goalie Ed de Goeij.
Anthoon Elsinga (centraal), in afwachting van een hoekschop tijdens de derby tegen Urk.
Liefst veertien keer speelt Anthoon Elsinga met Flevo Boys de derby tegen Urk. In Emmeloord wordt er nog wel eens gewonnen van de Urkers, op het voormalige eiland is er doorgaans weinig te halen voor Elsinga en consorten. Op deze foto, met de feestvierende Urkers op de achtergrond zit de goalie er na een tegentreffer verslagen bij.
Op 3 mei 2003 kroont Harkemase Boys zich na een 1-3 zege bij WHC kampioen van de Hoofdklasse C. Terug op sportpark De Bosk wordt de selectie gehuldigd voor de dan nog onoverdekte lange zijde. Te zien zijn onder andere Anthoon Elsinga, Sander Hartman, Jan van Raalte, Alwin Kooistra, Luidsen Hoogenberg, Gerrie van den Bosch, Tony Alberda, Wierd Kuipers, Sjoerd Jan Eppinga, Wierd van der Meer, Willem Brouwer, Willem Faber, Camaru van Oostveen, Piet van Assen, Jetze de Boer en Sebastiaan Leyenaar
In 2003 wordt Harkemase Boys kampioen van de Hoofdklasse C. In de aansluitende kampioenscompetitie openen de roodhemden met een 1-3 verlies tegen Quick Boys. Na dit duel ontstaat er tussen de supportersgroepen van beide clubs een vechtpartij die de landelijke media haalt. Bij de return drie weken later in Katwijk revancheert Harkemase Boys zich voor het eerdere verlies. Dankzij het voortreffelijke keeperswerk van Anthoon Elsinga eindigt het op Nieuw-Zuid in 1-1. Op de foto evalueren Anthoon Elsinga (midden), keeperstrainer Wierd van der Meer (links) en Sander Hartman (rechts) de wedstrijd.
Anthoon Elsinga viert een succes met diehard Zeerobben-supporter Sjoerd Mier.
Voor de afscheidswedstrijd van Anthoon Elsinga in 2007 zijn overal uit de provincie en ook daarbuiten oud-ploeggenoten naar het Oostersportpark in Harlingen gekomen. Op de foto Anthoon Elsinga als stralend middelpunt.