Bizar! Dat is het juiste woord om de manier te omschrijven waarop Drogeham 1 in 1975 de derde klasse haalt. Dat Drogeham überhaupt op het derde amateurniveau terecht komt is bijzonder genoeg. Competitiewedstrijden als Drogeham-ONS Sneek of Broekster Boys-Drogeham, heden ten dage ondenkbaar maar anno 1975 staan ze dus gewoon op het programma. Maar wat maakt een behaald kampioenschap nou zo bijzonder om er een halve eeuw later een verhaal aan te wijden? Eigenlijk moeten we daarvoor terug naar 18 januari 1975…
Op die ijskoude winterdag staat de wedstrijd SC Veenwouden-Drogeham op het programma. Een sensatie lijkt in de maak wanneer Arnold Ernst namens de thuisclub de ongenaakbare koploper uit “De Ham” op een 1-0 achterstand zet. Eenvoudig blijven de gastheren overeind, tot arbiter Van der Leij uit Drachten een kwartier voor afloop een zweepslag oploopt en niet verder kan. Een vervanger is niet aanwezig, de leidsman rest niets anders dan de wedstrijd te staken. Wat te doen met het restant, dat is de grote vraag na afloop. Afgesproken met de bond wordt dat dit enkel wordt uitgespeeld als er aan het einde van de competitie nog wat op het spel staat. Is dat niet het geval, dan komt de wedstrijd in de boeken als een 1-0 zege voor de Feanwâldsters.
Lange tijd lijkt het erop dat het restant achterwege kan blijven. Drie wedstrijden voor het competitieslot koestert Drogeham een voorsprong van drie punten op de achtervolgers. In een tijdperk waarin een overwinning nog twee punten oplevert is dat een respectabele kloof. Als SC Veenwouden op de twintigste speeldag naar Drogeham moet ligt er daarom in de kofferbakken van de auto’s van de Feanwâldster voetballers – naast de sporttassen – een vijftiental bloemen, bedoeld om te overhandigen aan tegenstander Drogeham. Dat kan bij een overwinning namelijk de kampioensvlag hijsen. Een mooi gebaar, maar als de bal eenmaal rolt die middag blijkt dat SC Veenwouden geenszins mee wil werken aan een kampioensfeest. Pas als de bezoekers zijn uitgelopen tot een 0-3 voorsprong kan Drogeham wat terugdoen.
Eigenlijk is er na die verliespartij nog geen man overboord voor Drogeham. Heel anders wordt het als op de voorlaatste speeldag wordt verloren bij het zeker niet imponerende Opende. Plotseling is Drogeham verstoten naar de tweede plaats en dat uitgerekend door SC Veenwouden! Het spreekt voor zich dat het vier maanden eerder gestaakte duel nu uitgespeeld gaat worden. De resterende zestien minuten die er nog op de rol staan gaan allesbeslissend worden in de strijd om de titel. Behoudt Veenwouden de voorsprong dan is het kampioen, bij elk ander resultaat gaat de titel naar Drogeham. Tamelijk onverwacht is Veenwouden inmiddels de grote favoriet. Waar Drogeham tweemaal op rij verloor, wonnen de blauwwitten de laatste twee wedstrijden. Daarnaast – niet onbelangrijk – mogen de Feanwâldsters het korte restant dus beginnen met een 1-0 voorsprong. Hoe breng je dan als Drogeham de tegenstander nog van de wijs? Laat dat maar aan trainer Hendrik Borger over.
Hendrik Borger, wie kent hem niet in de wijde regio? Jarenlang was hij de overal gevreesde goalgetter van Harkemase Boys. Als de club in 1946 wordt opgericht schiet het vlaggenschip van de Harkemaster zaterdagvereniging omhoog, dat mede en misschien wel vooral vanwege de vele doelpunten die de kleine, maar o zo doelgerichte Hendrik Borger maakt. Borger scoort volop als er wordt gevoetbald in de FVB tegen inmiddels allang verdwenen clubs als CDR, Gerkeslooster en Augustinusga, Borger maakt de doelpunten ook net zo gemakkelijk als hij in later jaren tegenover de beste verdedigers van het noorden en het oosten komt te staan. In 1958 hengelt nationale grootmacht SC Enschede, dat weken eerder in het Goffertstadion te Nijmegen voor 38.000 toeschouwers het landskampioenschap heeft verspeeld aan het Utrechtse DOS naar zijn diensten. Borger twijfelt, maar vindt uiteindelijk dat hij het tegenover zijn streng gelovige moeder niet kan maken om op zondag te gaan voetballen. Het betaalde voetbal zal Borger laten voor wat het is, in de top van het amateurvoetbal zal hij tot zijn afscheid in 1968 een grootheid blijven, ook op oudere leeftijd nog regelmatig scorend en wekelijks voetballend voor karrenvrachten aan toeschouwers. Gepokt en gemazeld in het amateurvoetbal raakt Borger van de duizend geïnteresseerden die er in Feanwâlden waarschijnlijk zullen zijn niet meer in de war.
Duizend toeschouwers bij een wedstrijd die nauwelijks een kwartier gaat duren, dat zijn er nogal wat! Terwijl de voetbalfans op 10 mei 1975 in grote drommen een plekje zoeken rondom het Feanwâldster voetbalveld en de thuisploeg druk bezig is met de warming-up is er op het sportpark één opvallende afwezige: de volledige Drogeham-ploeg! Als het moment van aftrappen nadert, informeren de steeds nerveuzer wordende bestuursleden van SC Veenwouden maar eens bij scheidsrechter Goudriaan wat er gebeuren gaat als Drogeham niet op komt dagen. De man-in-het-zwart uit IJlst vertelt dat dit waarschijnlijk zal resulteren in een reglementaire overwinning. Enerzijds geen gek vooruitzicht voor de Feanwâldsters, wetende dat de titel dan een feit zal zijn. Aan de andere kant, een officieel besluit van de bond zal weken op zich laten wachten en dat ziet Veenwouden niet zo zitten. De balzaal van Hotel Popma is reeds geboekt voor de namiddag, het zou toch wel heel fijn zijn dat alle geplande festiviteiten die zaterdag gewoon door kunnen gaan.
Dan, exact twee minuten voor de wedstrijd moet gaan beginnen stopt er een touringcar nabij het veld. In voetbaltenue komen hieruit een voor een de elf Drogehamster voetballers, die zich in draf richting het speelveld bewegen. De laatste zestien minuten gaan toch gespeeld worden en van alle aanwezigen op het sportpark lijkt de Veenwouden-ploeg daardoor het meest van de leg. Drogeham heeft niet lang nodig om hiervan te profiteren. Binnen honderdtachtig seconden knalt Alle Hoekstra de gelijkmaker achter goalie Frits Viersen. Hiermee heeft Hoekstra Veenwouden meteen de genadeklap toegediend. Het blijft bij 1-1, de meesterzet van trainer Hendrik Borger om op eigen veld de warming-up te doen en de tegenstander tot vlak voor de aftrap in het ongewisse te laten heeft gewerkt!
Drogeham op het derde niveau. Geen mens die dit drie jaar eerder – toen er nog werd gevoetbald in de FVB – had verwacht. Eigenlijk, zo blijkt al snel, hebben de Hamsters in de derde klasse ook niet zoveel te zoeken. Niet dat er ooit met ruime cijfers wordt verloren, al komt dat ook omdat de voetballers uit het dan nog geen 1500 inwoners tellende dorpje proberen te overleven door zich zoveel mogelijk tot het verdedigen te beperken. Pas als de degradatie een feit is worden tegen QVC en IJVC de eerste overwinningen behaald. Zo kan Drogeham met opgeheven hoofd terugkeren naar de vierde klasse, al zal aan het verblijf aldaar met een nieuw degradatie in 1980 ook rap een einde komen.
Het unieke avontuur van Drogeham in de derde klasse werd dus geen lange. De manier waarop de derde klasse werd bereikt leverde de voetbalvereniging wel een van de mooiste verhalen op uit de 69-jarige clubhistorie. En dat allemaal dankzij een scheidsrechter die op een koude winterdag in 1975 op een hobbelig veld in Feanwâlden een zweepslag opliep!
Op deze foto de kampioensploeg van 1975. Staand, van links naar rechts: Hans Hartholt, Foppe van Wieren, Corrie Laagland, Sjoerd Pietersma, Alle Hoekstra, Jelle Kalsbeek, Berend Borger, Hendrik Borger (hoofdtrainer) en Siebe Veenstra (grensrechter). Gehurkt, van links naar rechts: Jan Renkema, Wietse de Jong, Appie Alma, Kees Renkema, Dicky Tabak en Roel Hoekstra.